Czasownik piacere to prawdziwy włoski matrix i jedna z największych pułapek dla obcokrajowców. Dlaczego? Ponieważ w przeciwieństwie do języka polskiego, gdzie to Ty jesteś szefem i Ty wykonujesz czynność lubienia, we włoskim następuje l’inversione sintattica (odwrócenie składni).
Włosi nie mówią „Ja lubię pizzę”. Oni mówią: „Pizza podoba się mnie” (La pizza piace a me). To nie Ty kontrolujesz sytuację – to pizza ma moc przyciągania!
1. La Logica (Logika, czyli kto tu rządzi?)
2. I Pronomi Indiretti (Zaimki odgrywające główną rolę)
| Osoba (Komu?) | Forma Atona (Krótka - przed czasownikiem) | Forma Tonica (Długa - po czasowniku lub dla emfazy) | Przykład |
| Mnie (ja lubię) | Mi | A me | Mi piace la pasta. / A me piace la pasta. |
| Tobie (ty lubisz) | Ti | A te | Ti piacciono i film gialli? |
| Jemu (on lubi) | Gli | A lui | Gli piace il calcio. |
| Jej (ona lubi) | Le | A lei | Le piace ballare. |
| Nam (my lubimy) | Ci | A noi | Ci piacciono le vacanze in Italia. |
| Wam (wy lubicie) | Vi | A voi | Vi piace questa musica? |
| Im (oni lubią) | Gli (lub loro po czasowniku) | A loro | Gli piace cucinare. / Piace a loro. |
4. Mettiti alla prova! (Sprawdź, czy okiełznałeś ten chaos)
Chiavi (Klawisz odpowiedzi)
x
Aby poprawnie używać piacere, musisz całkowicie zmienić perspektywę i zapamiętać podstawowy schemat:
To, co lubisz = Soggetto (Podmiot – decyduje o formie czasownika)
Osoba, która lubi = Oggetto indiretto (Dopełnienie dalsze – odpowiada na pytanie komu?)
Ponieważ w 99% przypadków lubimy rzeczy (rzeczowniki w liczbie pojedynczej/mnogiej) albo czynności (bezokoliczniki), w czasie teraźniejszym będziesz używać tylko dwóch form czasownika piacere:
PIACE – gdy lubisz jedną rzecz lub czynność (rzeczownik w l. poj. lub bezokolicznik).
Mi piace il caffè. (Lubię kawę / Kawa podoba się mnie).
Mi piace viaggiare. (Lubię podróżować / Podróżowanie podoba się mnie).
PIACCIONO – gdy lubisz kilka rzeczy (rzeczownik w l. mn.).
Mi piacciono i gatti. (Lubię koty / Koty podobają się mnie).
Skoro wiemy już, jak dopasować piace/piacciono, musimy wskazać osobę, której coś się podoba. Służą do tego zaimki osobowe w celowniku (i pronomi indiretti). Włosi mają do dyspozycji dwie formy: dyskretną (forma atona) oraz mocną, podkreślającą osobę (forma tonica).
Errore Grave (Kardynalny błąd): Never, ale to przenigdy, nie łącz obu form! Wyrażenie „A me mi piace” to potężny pleonazm (masło maślane). Albo mówisz Mi piace, albo A me piace. Choć na włoskiej ulicy usłyszysz „A me mi” na każdym kroku, w kulturalnym towarzystwie to językowy grzech.
Co się dzieje, gdy coś podobało Ci się w przeszłości? Wjeżdża czas Passato Prossimo. Czasownik piacere jako operatora przeszłości bezwzględnie wymaga l'ausiliare ESSERE.
A skoro jest essere, to jako zaawansowany lingwista już wiesz, co to oznacza: l'accordo del participio passato – końcówka imiesłowu piaciuto musi idealnie pasować do rodzaju i liczby rzeczy, którą polubiłeś!
Rodzaj męski singolare (-o): Mi è piaciuto il concerto. (Podobał mi się koncert).
Rodzaj żeński singolare (-a): Mi è piaciuta la lasagna. (Podobała mi się lazania).
Rodzaj męski plurale (-i): Mi sono piaciuti i regali. (Podobały mi się prezenty).
Rodzaj żeński plurale (-e): Mi sono piaciute le canzoni. (Podobały mi się piosenki).
Nota bene: Zauważ, że operator essere też zmienia formę! Dla liczby pojedynczej to è, a dla liczby mnogiej sono.
Przetłumacz poniższe zdania na język włoski. Pilnuj struktur piace / piacciono oraz końcówek w czasie przeszłym!
Ona lubi włoskie samochody. (samochody = le macchine)
Czy wam (forma krótka) podobał się ten hotel? (hotel = l'albergo, r. męski)
Im nie podobały się te książki. (książki = i libri)
Nam podobała się ta wycieczka. (wycieczka = la gita)
Le piacciono le macchine italiane. (Bo samochody są w liczbie mnogiej).
Vi è piaciuto questo albergo? (Liczba pojedyncza, rodzaj męski + operator è).
Non gli sono piaciuti questi libri. (Liczba mnoga, rodzaj męski + operator sono).
Ci è piaciuta questa gita. (Liczba pojedyncza, rodzaj żeński).
Komentarze